Báo chí – truyền thông là một điển hình, các bạn trẻ tìm đến nghề với niềm đam mê trong việc tìm hiểu thông tin, phân tích sự kiện; nhất là trong thời kỳ toàn cầu hóa hiện nay, việc truyền đạt thông tin trên mạng lưới quốc tế ngày càng quan trọng khiến nghề báo trở nên "hot" hơn bao giờ hết.

Học báo chí – truyền thông ra trường làm nghề gì?

                                                                         

Trong tất cả các nghề nghiệp của đời sống xã hội, nghề báo là một nghề đặc biệt, là nghề của nhiều nghề. Ngày nay, vị trí và vai trò của báo chí trong đời sống xã hội ngày càng được nâng cao hơn bao giờ hết và trở thành một bộ phận quan trọng, không thể thiếu trong đời sống tinh thần của con người. Ở khía cạnh khác, nó còn tham gia vào tiến trình lịch sử của thời đại, cùng lúc có thể tác động đến nhiều người, nhiều tầng lớp, nhiều lĩnh vực đời sống xã hội. Báo chí ngày càng chứng minh được sức ảnh hưởng và sự lan tỏa mạnh mẽ của nó, bởi đây không chỉ là kênh chuyển tải thông tin đến mọi người dân mà nó còn sức tác động, tạo ra dư luận xã hội và định hướng dư luận xã hội. Báo chí nước ta là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp,  là diễn đàn của nhân dân. Cũng chính vì vậy, ngành học này đã và đang được xã hội quan tâm. Việc trở thành sinh viên ngành báo chí đã và đang là một trong lựa chọn ưu tiên của nhiều bạn trẻ hiện nay.

 

Nghề báo cũng cho các bạn trẻ cơ hội trải nghiệm, dấn thân. Chọn học nghề báo bởi nghề này cho các bạn cơ hội tiếp cận và tham gia trực tiếp vào nhiều vấn đề của xã hội. Đó có thể là việc đưa tin, viết bài hay tham gia phản biện chính sách về những lĩnh vực mình quan tâm. Nghề báo tạo cơ hội cho người viết gặp gỡ, trò chuyện với nhiều người, từ những người dân bình thường cho đến các chuyên gia, giới chính khách… Nhiều bạn vì yêu nghề “lăn lộn” này mà dù khó khăn cũng cố gắng thi và theo đuổi vào ngành này. Cựu sinh viên Diệp Phương, vừa tốt nghiệp năm 2018 ngành Báo chí tại Trường Đại học Vinh, hiện đang là phóng viên Báo Nghệ an chia sẻ: “ Từ khi đang còn là học sinh tiểu hoc, tôi đã có niềm say mê với viết lách, và mơ ước sau này được trở thành một phóng viên thưc thụ, được dùng ngòi bút của mình để viết nên những sự thật của cuộc sống. Những tháng này học tập tại ĐH Vinh, làm cộng tác viên với các tòa soạn báo, và bây giờ ra trường đi làm báo một cách chuyên nghiệp đã cho tôi thấy niềm đam mê và lựa chọn của bản thân chưa bao giờ là sai lầm. Tôi tự hào vì mỗi ngày được cống hiến hết mình cho lĩnh vực báo chí, thậm chí đối với phái nữ đó còn được xem là “nghề nguy hiểm”. Ngay từ khi còn học trong trường, Diệp Phương và nhiều sinh viên cùng khóa thường xuyên cộng tác các cơ quan báo chí, tích lũy nhiều kinh nghiệm, kỹ năng và nhuận bút đủ để trang trải học tập và cuộc sống.

 

  

Sinh viên báo chí K55 tham quan thực tế tại Đài Truyền hình KTS VTC Hà Nội

 

Khá nhiều em học sinh băn khoăn việc của ngành Báo chí có gì đặc biệt và hấp dẫn đối với các bạn trẻ?  Nghề báo rất đa dạng. Hiện nay có 4 loại hình là: báo in, báo điện tử, truyền hình và phát thanh. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể trở thành phóng viên, biên tập viên làm việc tại các tòa soạn báo in, báo điện tử, các đài truyền hình, đài phát thanh. Tham gia ngành học này, sinh viên có cơ hội, điều kiện va chạm với thực tế, ứng dựng những kiến thức, kỹ năng mình được học trên ghế giảng đường vào đời sống thực tiễn hoạt động báo chí từ rất sớm. Ngoài các kỳ thực tập tại các cơ quan báo chí theo kế hoạch, các sinh viên khác cộng tác thường xuyên với nhiều báo, đài dưới nhiều hình thức. Sinh viên không chỉ được làm quen với môi trường báo chí chuyên nghiệp mà còn được hỗ trợ, định hướng cho sự lựa chọn lập nghiệp sau này.

 

Theo Báo cáo đánh giá công tác báo chí năm 2016 và phương hướng mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới tại Hội nghị báo chí toàn quốc diễn ra vào ngày 18/1/2017 thì hiện cả nước có 859 cơ quan báo chí, trong đó có 199 báo (trung ương 86; địa phương 113); 660 tạp chí (trung ương 523; địa phương 137). Về phát thanh, truyền hình, cả nước có 67 đài phát thanh, truyền hình trung ương và địa phương, bao gồm: 02 Đài quốc gia là Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam; 01 Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC; 64 Đài phát thanh, truyền hình địa phương (gồm 62 đài phát thanh, truyền hình của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; riêng thành phố Hồ Chí Minh có hai đài: Đài Truyền hình thành phố Hồ Chí Minh và Đài Tiếng nói nhân dân thành phố Hồ Chí Minh). Sự phát triển nhanh chóng về số lượng các cơ quan báo chí truyền thông khiến cơ hội trở thành người làm báo chuyên nghiệp và bán chuyên nghiệp, phóng viên và cộng tác viên,… ngày càng nhiều.

 

Bên cạnh đó, Việt Nam có hàng ngàn doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực PR và quảng cáo, truyền thông, tổ chức sự kiện với mức tăng trưởng rất cao. Khoảng 90% công ty, doanh nghiệp quốc doanh và 100% công ty, doanh nghiệp tư nhân đã sử dụng các dịch vụ PR, truyền thông. Nhu cầu về nhân lực báo chí truyền thông được đào tạo chuyên nghiệp vì thế đang tăng lên. Hơn nữa, ngành báo chí truyền thông ở Việt Nam đang tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong vài thập kỷ tới. 

Ngoài làm đúng nghề, cử nhân báo chí có thể lấn sân sang các công việc tương tự như nghề PR, marketing, xây dựng và quản trị thương hiệu... Có rất nhiều cử nhân báo chí lựa chọn một cánh cửa khác. Hoàng Thọ, cựu sinh viên báo chí K54, ra trường, anh làm việc tại Đài PTTH Nghệ An, sau đó chuyển hướng sang mảng quảng cáo - truyền thông, công việc cũng sôi động không kém báo chí. Ở đây, những kỹ năng được học ở trường và kinh nghiệm làm báo bổ trợ rất nhiều cho công việc truyền thông, quảng bá thương hiệu, tổ chức sự kiện... Thọ cho biết hiện tại ngành truyền thông phát triển mạnh, luôn thiếu nhân sự và có nhiều cơ hội công việc với chế độ đãi ngộ rất tốt, dù là làm dự án riêng, agency hay làm việc trong các nhãn hàng. Thực tế, không phải ai học ngành báo chí khi ra trường cũng làm đúng nghề. Có bạn chọn công tác tại cơ quan báo chí, có người sẽ làm nội dung website cho công ty, cơ quan nhà nước, có bạn chọn kinh doanh và dùng kiến thức báo chí để PR sản phẩm công ty mình, có bạn làm tổ chức sự kiện, có bạn chọn học thêm và nghiên cứu sâu, có người trở thành nhà văn, hot blogger... Điều này tuỳ thuộc hoàn cảnh và lựa chọn của mỗi người. Những kiến thức được học ở ngành Báo chí truyền thông sẽ giúp ích bạn rất nhiều cho dù bạn chọn làm bất cứ ngành nghề gì.

 

Giảng viên và sinh viên báo chí tham quan thực tế, trao đổi nghiệp vụ tại tòa soạn Báo Nghệ An

Với sự đổi mới nhanh chóng về xã hội và kinh tế, nhu cầu về dịch vụ truyền thông và báo chí ở nước ta đã có bước phát triển vượt bậc. Số lượng các công ty truyền thông, các cơ sở thông tin, các cơ quan báo chí không ngừng tăng lên và ngày càng đa dạng, đòi hỏi nguồn cung cấp nhân lực cho ngành báo chí truyền thông cũng phải gia tăng cả về số lượng và chất lượng. Ngoài ra, nhu cầu về các hoạt như quảng cáo, PR, xây dựng nhãn hiệu, thương hiệu, tiếp thị, truyền thông tập đoàn trong xã hội đang tăng mạnh. Vì vậy những sinh viên tốt nghiệp ngành báo chí có thể tham gia bất cứ công việc gì liên quan đến truyền thông. Bàn về đầu ra của ngành báo chí, TS Hắc Xuân Cảnh – Trưởng bộ môn Báo chí, Đại học Vinh cho biết: “Sinh viên tốt nghiệp ra trường sẽ có nhiều cơ hội làm việc tại các cơ quan, ban, ngành, địa phương, công ty, doanh nghiệp…như làm phóng viên, biên tập viên các đài phát thanh, truyền hình, các toà soạn báo các cơ quan có xuất bản báo chí ở Trung ương và địa phương, các trang thông tin điện tử của cơ quan, sở, ban, ngành; làm công tác truyền thông tại các công ty, doanh nghiệp; Cán bộ quản lý các hoạt động báo chí - truyền thông tại các tỉnh, thành phố, các cơ quan, ban, ngành; Giảng dạy tại các trường có đào tạo ngành báo chí; phòng văn hoá- thông tin của các cơ quan, các Bộ, ban, ngành, lực lượng vũ trang hoặc các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức quốc tế, tuỳ viên báo chí ở các Đại sứ quán trong và ngoài nước v.v...”. Bên cạnh đó, sau khi tốt nghiệp ra trường, sinh viên có khả năng tiếp tục học tập, nghiên cứu ở các trình độ cao hơn: thạc sĩ, tiến sĩ, có khả năng nghiên cứu về báo chí, truyền thông, nắm bắt các hoạt động và hình thức báo chí - truyền thông hiện đại trên thế giới.

 Học báo chí – truyền thông ở Trường Đại học Vinh; cơ hội việc làm rộng mở

 

Hiện nay trên cả nước có các cở sở đào tạo báo chí chính quy như: Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), Học viện Báo chí - Tuyên truyền (Hà Nội) và Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng và Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế, Trường Đại học Vinh…  Mỗi năm, các nơi này cho "ra lò" khoảng hơn gần 7000 cử nhân cử nhân báo chí.

 

Là một trong những cơ sở đào tạo uy tín của khu vực Bắc Trung Bộ, Bộ môn Báo chí, Trường Đại học Vinh nhiều năm liền đã nỗ lực đổi mới chương trình giảng dạy phù hợp với thực tiễn với xu hướng phát triển của xã hội nói chung và của báo chí nói riêng. Ngành báo chí – truyền thông  tiền thân là Tổ Báo chí được thành lập vào năm 2013 thuộc Khoa Sư phạm Ngữ Văn. Tháng 6 năm 2018, Tổ Báo chí được tách thành Bộ môn Báo chí - Truyền thông trực thuộc Viện Khoa học xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Vinh đào tạo cử nhân báo chí truyền thông hệ chính quy và hệ vừa học vừa làm, văn bằng hai. Tính đên nay đã hàng trăm sinh viên tốt nghiệp đại học báo chí ở các hệ.  

Từ năm học 2018 - 2019 trở đi, nhà trường áp dụng hình thức đào tạo tín chỉ theo hướng tiếp cận CDIO, theo đó khung chương trình đào tạo mở ra cho nhiều sinh viên cơ hội lựa chọn học phần và thực hành thực tế rất lớn. Chủ trương “đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội”, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp và bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho nhà báo tương lai luôn được ngành Báo chí, Trường Đại học Vinh thực hiện một cách tích cực.

Sinh viên báo chí K56 thực hành tác nghiệp sản xuất chương trình truyền hình

 

 Trường Đại học Vinh ngày càng khẳng định được uy tin của cơ sở đào tạo cung cấp nguồn nhân lực cho nhiều cơ quan báo chí không chỉ ở khu vực Bắc Trung Bộ mà còn nhiều khu vực trong cả nước. Sinh viên báo chí của Trường Đại học Vinh trong quá trình thực tập hay tốt nghiệp, cộng tác tại các cơ quan báo chí đều được đánh giá là năng động, dám dấn thân, được trang bị nhiều kiến thức, kỹ năng và rất say mê nghề nghiệp. Trường Đại học Vinh cũng xây dựng một hệ thống mạng lưới kết nối với các cơ quan, tòa soạn báo chí, các công ty truyền thông và nhiều đơn vị tại khu vực và trên cả nước; tạo cơ hội cho các sinh viên, học viên có môi trường tác nghiệp và hỗ trợ rất nhiều trong việc phát huy các kỹ năng nghề nghiệp và cơ hội việc làm sau khi ra trường. Theo chuẩn đầu ra do Trường Đại học Vinh đã công bố thì sinh viên vào học ngành Báo chí của Trường sẽ được đào tạo một cách cơ bản, chuyên nghiệp để khi tốt nghiệp có khả năng xin được việc làm cao và đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng với những khả năng chính như sau:

Về kĩ năng:

- Có các kĩ năng nghề nghiệp báo chí như: tiếp nhận, khai thác, xử lí tư liệu - hồ sơ các vụ việc; soạn thảo văn bản trong lĩnh vực báo chí truyền thông; viết bài, sản xuất tác phẩm báo chí thuộc các loại loại hình báo chí đa dạng.

- Có kĩ năng cơ bản về thuyết trình, thiết kế, trình bày, lên trang báo, quay phim, dựng thanh, dựng hình.

- Sử dụng thành thạo các phương tiện kĩ thuật: máy ảnh, máy quay phim, máy ghi âm, máy quét ảnh,…

- Kỹ năng lập kế hoạch truyền thông, lập chiến dịch truyền thông, quảng cáo.

- Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng làm việc nhóm; khả năng tự học, tự nghiên cứu; khả năng thích ứng với yêu cầu nghề nghiệp và làm việc độc lập.

Về vị trí và khả năng công tác sau khi tốt nghiệp

  • Thực hiện các chức trách phóng viên, biên tập viên, nhà báo tại các cơ quan báo chí, tạp chí, hãng tin, đài phát thanh truyền hình.
  • Làm cán bộ nghiên cứu, giảng dạy tại các cơ sở đào tạo và nghiên cứu khoa học về báo chí và truyền thông đại chúng.
  • Làm cán bộ chức năng trong các cơ quan lãnh đạo, quản lý thông tin báo chí hoặc thực hiện các vị trí công tác đòi hỏi có sự hiểu biết có hệ thống, cơ bản về lý luận và kỹ năng nghiệp vụ báo chí
  • Làm chuyên viên, cán bộ truyền thông, quan hệ công chúng tại các công ty truyền thông và các đơn vị có bộ phận truyền thông.
  • Làm việc tại các cơ quan đơn vị có liên quan đến báo chí và truyền thông đại chúng như các cơ quan văn hóa-tư tưởng, tổ chức truyền thông vận động xã hội, các bộ phận thông tin tổng hợp của các đơn vị, tổ chức chính trị - xã hội, các công ty, tổ hợp, tập đoàn, doanh nghiệp kinh tế, thương mại, dịch vụ, tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước...

Về khả năng học tập, nâng cao trình độ sau khi tốt nghiệp

- Có khả năng học sau đại học ở các chuyên ngành báo chí;

- Học văn bằng hai các ngành khoa học xã hội và nhân văn.

Năm 2019, Trường Đại học Vinh dự kiến xét tuyển ngành Báo chí với 100 chỉ tiêu với hình thức xét tổng điểm các môn thi theo kết quả kỳ thi THPT Quốc gia; xét kết quả học tập THPT; xét tuyển thẳng đối với thí sinh đạt giải cao trong các kì thi theo quy định của Bộ GDĐT và Trường ĐH Vinh.

- Tổ hợp môn xét tuyển: C00, D01, A00, A01